UFO
Ulusal fizik olimpiyatları TUBİTAK tarfından düzenlenmektedir.
Her yıl Türkiye’yi uluslararsı olimpiyatlarda temsil edecek 5 kişilik ekip iki yıllık uzun sayılabilecek bir süreçten sonra seçilir.Bu süreç içerisinde 6 kez sınav 4 kez eleme yapılır.İlk sınav Mayıs ayının ilk haftasıdır, bazen Nisan’ın son haftası olur.25 soruluk sınav lise bilgilerini kapsasa da seviye olarak klasik fiziğe ilk giriş aşamasında ve lise seviyesini zorlayacak seviyededir.Özel çalışmayı gerektirir.2008 de Mayıs sınavına 5 branştan 7633 öğrenci katıldı.Fizik ten 46 öğrenci Aralık Sınavına davet edilirken 25 kadarı da Yaz Kampına çağrıldı.Yaz kampına Eylül Kampı da deniliyor.25 Agustosda başlayıp yaklaşık iki hafta sürüyor.Bu yaz kampı Afyon da 5 yıldızlı bir otelde yapıldı.Bu yer genelde değişebiliyor.Bu kampda Tubitak bilim olimpiyatlarında görevli öğretim görevlileri tarafından ders anlatılıyor.Öğrenciler otelin imkanlarından istifade ediyorlar ama sıkıda bir kamp yapıyorlar.Kamp sonu bir sınav yapılıyor.Direkt olarak öğrencileri etkilemse de aralıktan sonra devam edecek öğrencileri belirlemede bu sınavın katkısı oluyor.
İkinci sınav Aralık Sınavı. Aralığın 2. haftası oluyor.Ama bayram dolayısıyla bu yıl, 28 kasım– 3 aralık 2008 tarihleri arasında yapılacak. 3 Aralık ta ödül töreni var yani.Öğrenciler başkent öğretmen evinde kalıyor.Öğretmenleride akrabalarının yanın da.Yani tubitak a göre bu öğrencileri yetiştiren öğretmenler yok. Şu anki başkan Prof. Nükhet Yetiş Hanımefendi sağolsun tabi ilk defa öğretmenlerin de olduğunu hatırlattı ve teşekkür etmeyi unutmuyor.Ama bu hala skor tabelasına yansımış değil tabi.Yıllardır sadece bir teşekkür belgesi gelir durur. Bu sınava Türkiye Şampiyonasıda denilebilir. Çünkü ulusal madalyalar bu sınavdan sonra veriliyor.Bu sınavın müfredatı tamamen lisans seviyesin de Mekanik, Elektrik ve Elektro manyetik , optik ve termodinamik derslerini içeriyor.6–9 soru çıkıyor ve 5 saat sürüyor.Sınav tamamen klasik ve cevap anahtarı yok, itiraz hakkıda yok.Halbuse ki uluslararası sınav da cevap anahtarı ve itiraz hakkı var ve bazen puan için pazarlık bile yapılabiliyor.Yani hakkını arayabiliyorsun.Aralık ta deney sınavı da yapılıyor. Eskiden 2 altın 4 gümüş ve 6 bronz madalya veriliyordu.Ama 2 yıldır 1 altın 2 gümüş 6 bronz madalya veriliyor.Geçen yıl 1 altın 1 gümüş ve 1 bronzla Özel Yamanlar Koleji Şampiyonaya damgasını vuran okul olmuştu.İstanbul Özel Fatih koleji 1 gümüş 1 bronz Bursa Anadolu lisesi ve Bahçeşehir Fen ve Tekoloji Lisesi ise 1 bronz madalya almışlardı.Aralık sınavında 6 öğrencide madalyasız olarak şubat kampına çağrıldı.Bu sınav sonucunda madalya alan öğrencilere öss de 8 – 12 arasında ek puan geliyor.Ayrıca 2000–1500 ve 1000 YTL lik te para ödülleri var.Tabi projede olduğu gibi değil.Ödüller sadece öğrenciye.İyi de bir teşvik oluyor.
Yıllardır milli takıma emeği geçen ve ülkemizi ipho da temsil eden hocalarımız Prof.Dr.İbrahim Günal Bey
.
bilkmen@newton.physics.metu.edu.tr
ve Prof.Dr.Sinan Bilikmen Bey ve ayrıca Fizik Öğretmeni Rafet Kamer Bey ülkemizin başarılarının devam için benim bildiğim 15 yıldır bu işin içindeler.
Ulusal Fizik Olimpiyatı Hazırlık Programı:
Ulusal Fizik Olimpiyatı 3 aşamadan oluşmaktadır. 1. Aşama sınavları her yılın mayıs ayı içerisinde tüm ülke çapında yapılır. Sınavda Lise-2 grubuna 20, Lise-1 ve Orta-3 grubuna 30 sorudan oluşan bir sınav verilir. Bu sınav sonunda yaklaşık olarak ilk 40′a giren öğrenciler başarılı sayılırlar ve Aralık ayında yapılan 2. aşama sınavına girmeye hak kazanırlar. Ayrıca yaklaşık olarak ilk 20′ye giren öğrencilere Ağustos ve Eylül aylarında TÜBİTAK tarafından düzenlenen 15 günlük bir kampta üniversite öğretim üyeleri tarafından dersler anlatılır. Bu kamplarda öğrencilerin yol dahil bütün masrafları TÜBİTAK tarafından karşılanır.
Okul vaktiyle çakışan olimpiyat kampları için TÜBİTAK okullardan öğrenciler için izin alır. O yılın aralık ayında Ankara’da 2. aşama sınavı düzenlenir. Burada öğrenciler teorik ve deneysel sınavlara girerler. Bu sınav sonucunda dereceye giren öğrencilere madalya ve para ödülü verilir. Ayrıca bu öğrenciler şubat tatilinde düzenlenen kış kampına davet edilirler. Nisan ayında yine Ankara’da 3. aşama sınavı düzenlenir. Bu sınav sonucunda IPhO’da ülkemizi temsil edecek 5 kişilik kesin ekip seçilir. Milli Takım’a seçilen öğrenciler mayıs ve haziran ayında yapılan kamplarla hazırlıklarını tamamlamış olurlar ve temmuz ayında iki lider eşliğinde olimpiyatlara katılırlar.
B) Fizik Olimpiyatlarına Hazırlama Programı (Teorik)
i-1. Aşama Sınavı Müfredatı
Her yılın mayıs ayında yapılan 1.Aşama sınavları Lise-1 ve Lise-2 grubu olmak üzere iki farklı sınavdan oluşmaktadır. Bu sınavların müfredatları aşağıdaki gibidir:
Lise-1 Müfredatı
* Madde hacim, kütle, özkütle.
* Madde-ısı, sıcaklık, ısı alışverişi, faz değişimi gaz denklemi.
* Basit makineler, denge
* Sıvıların basıncı ve sıvıların kaldırma kuvveti
* Dinamik.
* İş-Enerji
* Sabit hızlı ve ivmeli hareketler.
* Elektrik yüklü cisimler arasında etki eden kuvvet.
* Ohm yasası, basit devreler.
* Geometrik optik; yansıma, kırılma, küresel aynalar ve mercekler.
Lise-2 Müfredatı
* Sabit hızlı, ivmeli ve dairesel hareket, yatay ve eğik atış.
* Dinamik yasaları, Newton’un genel çekim yasası, Kepler yasaları.
* Momentum, enerji, iş, güç, verim, momentum ve enerji korunumu yasaları.
* Statik kuvvet ve moment dengesi.
* Katı cisim dinamiği, eylemsizlik momenti, açısal momentumun korunumu yasası.
* Titreşimler.
* Elektrostatik.
* Elektrik akımı, ohm yasası, Krişoff kanunları.
* Manyetik alan, Lenz yasası, Lorentz kuvvetleri, Amper kuvveti.
* Alternatif akım, empedans, LC devresi.
* Geometrik optik, aydınlanma
* Isı, sıcaklık, ısı alışverişi, faz değişimi, gaz denklemi.
ii-1.Aşama Sınavına Hazırlama Programı
Okulumuzu ulusal fizik olimpiyatlarında temsil edecek öğrenciler ilk olarak Lise-1.sınıfın başında yapılan seçme sınavları ile seçilirler. Bu sınavlar öğrencinin bilgisinden çok, verilen bir konu üzerinde yoğunlaşabilme, model kurabilme yeteneklerini ölçen ve mantığa dayalı sorulardan oluşmaktadır. Bu sınavda başarılı olan öğrenciler fiziğe olan ilgileri de incelendikten sonra fizik olimpiyat çalışmalarına alınırlar.
Öğrencilere ilk haftalarda fizik öğrenirken kendilerine gerekecek matematik altyapı kazandırılır. (Trigonometri, vektörler, basit türev ve integral uygulamaları) Daha sonra öğrencilere Ohanian veya Serway gibi temel fizik kitaplarındaki konu sırası takip edilerek yukarıda verilen müfredattaki konular anlatılır. Bu arada önemli olan ve olaya olimpiyat ayrıcalığı katan öğrencilere verilen problemlerdir. Bu problemleri çözmek için derslerde anlatılan ve kitaplarda verilen formülleri ezberlemek yeterli değildir. Öğrencinin olimpiyat sorularını çözebilmesi için o soru için gerekli fiziksel prensipleri gerçekten anlamış olması ve olayı belli bir modele oturtabilmesi gerekmektedir. Öğrencinin bunu yapabilmesi için belli bir yeteneğe sahip olması gerektiği gibi asıl önemli olan örnek problem çözümleri ve konu anlatımlarındaki derinlik ile bunun öğrenciye verilmesidir.Öğretmenlerimiz yaptıkları derslerde bunu amaçlamaktadırlar.
Öğrenciler her konu bitiminde o konudan tarama sınavı ve belli zamanlarda genel deneme sınavlarına tabi tutulurlar bu öğrencilerin sınav heyecanına alışmasını sağladığı gibi, öğretmenlerin öğrencilerin yanlışlarını görmesine imkan sağlamakta ve öğretmenle öğrenci arasında yapılan bire bir görüşmelerde bu problemler üzerinde durulmaktadır. Ayrıca birinci aşama sınavından bir ay önce öğrenciler normal birinci aşama sınavı standartlarında deneme sınavlarına tabi tutulur ayrıca geçmiş yılların sınavları da deneme olarak yapılarak son hazırlıklar tamamlanmış olur.
iii-2. Aşama Sınavı Müfredatı
İkinci aşama sınavında, birinci aşama sınavındaki konulara ek olarak Termodinamik konusu gelir. Birinci aşamaya hazırlanırken sadece ısı, sıcaklık, ısı alışverişi, faz değişimi, gaz denklemi konularında detaya inmeden çalışılan Termodinamik, ikinci aşamaya hazırlıkta tüm detaylarıyla incelenir.
iv-2.Aşama Sınavına Hazırlama Programı
Birinci aşama sınavı sonucunda 2. aşama sınavına katılmaya hak kazanan öğrencilerin bir kısmı TÜBİTAK tarafından yaz okuluna çağrılır.
Bu kampta Termodinamik ve diğer 1. aşama konuları daha detaylı bir biçimde anlatılır. Mekanikte türev ve integral uygulamalarına daha fazla yer verilir. Elektrikte ise türev-integral uygulamaları, Gauss yasası ve Maxwell denklemleri üzerinde durulur. Serway ve Ohanian Physics kitapları bu konuları öğrenmek için yeterlidir. Soru kaynağı olarak ise TÜBİTAK tarafından yayınlanan Ulusal Fizik Olimpiyatları kitabı fizik olimpiyatlarına hazırlık kitabı kullanılabilir. 2. aşama sınavına yaklaşıldığında TÜBİTAK kitabındaki geçmiş yılların olimpiyat soruları deneme olarak öğrenciye uygulanabilir. 2. aşama sınavı Deney ve Teorik olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Deneysel kısma hazırlık üzerine daha sonraki bölümlerde değinilecektir.
v-3. Aşama Sınavı Müfredatı
* Relativite ve Modern Fizik
* Girişim-Kırınım ve Dalgalar
* Polarizasyon
vi-3.Aşama Sınavına Hazırlama Programı
Ulusal Fizik Olimpiyatları’nda madalya alan öğrencilerle belirli bir seviyenin üzerindeki öğrenciler Ocak-Şubat aylarında TÜBİTAK tarafından düzenlenen kış kampına katılırlar. Bu kampta yukarıdaki konular anlatılır, ileri düzeyde soru çözülür. Kampın sonunda ise sınav yapılır. Bu sınav Milli Takımın belirlenmesinde etkili olabilecek bir sınavdır, bu yüzden yukarıda belirttiğimiz yeni konular kamp öncesinden 1,5 aylık kısa zaman süresinde iyi bir şekilde bitirilmelidir. Rölativite, anlaşılması zor olan bir konu olduğundan ilk olarak bu konunun çalışılması daha iyi olur. Daha sonra Modern Fizik, Girişim – Kırınım, Dalgalar ve Polarizasyon konuları bu sıraya göre çalışılmalıdır. Bu konular, ilk olarak Ohanian Physics kitabından çalışılıp daha sonra aşağıdaki kaynak kitaplarla pekiştirilebilir.
- Modern Fiziğin Kavramları (Arthur Beiser)
- Introduction to Optics
- Berkeley Fizik Dersleri serisi (Kuantum Fiziği, Elektrik, İstatistik Fizik, Dalgalar)
Bu çalışmalar sonrasında öğrenciler Nisan-Mayıs aylarında yapılan Milli Takım Seçme sınavına girerler. Takım seçme sınavı Deneysel ve Teorik olarak iki sınavdan oluşur. Teorik kısım için sınava kadar TÜBİTAK kitabının tamamının bitirilmiş olması tavsiye edilir. Deneysel kısma ileriki bölümde değineceğiz.
v-Uluslararası Fizik Olimpiyatı’na Hazırlama Programı
Takım Seçme Sınavı sonucunda Türkiye’yi Uluslararası Fizik Olimpiyatı’ndá temsil edecek 5 kişilik takım seçilir. Uluslararası Fizik Olimpiyatı, %60 Teorik, %40 Deney olmak üzere iki bölümden oluşur. Bu ana kadar yapılan teorik çalışmalar teorik kısım için yeterlidir. Önceki olimpiyatlarda çıkmış sorular bitirilmelidir.
Bu dönemde Lise-4′üncü sınıftaki bir öğrenci için üniversite sınavı problem olmaktadır. Dolayısıyla öğrencinin iyi bir şekilde motive edilip, çalışma veriminin düşmesi engellenmelidir.
C) Fizik Olimpiyatlarına Hazırlama Programı (Deneysel)
i-Kısaca Deneysel Çalışma Programı
Bilimsel çalışmanın önemli bir parçası olan deney, olimpiyatlarda %40, ulusal yarışmalarda %20-%30′luk bir ağırlığa sahiptir. Dolayısıyla iyi bir netice almak isteyen bir öğrencinin deneysel çalışma yapması gereklidir.
Olimpiyat tipi deneysel çalışma ile ortaöğretimdeki uygulanan şekli arasında önemli farklar vardır. Olimpiyat tipi deneyde en önemli nokta öğrencinin takip edeceği metodu kendisinin geliştirmesidir. Öğrenciye deney sırasında sadece belli araç-gereçler, bulunması istenilen değerler ve yapılması gereken gözlemleri içeren bir deney föy’ü verilir. Liselerde ise deney sırasında ölçüm tabloları ve metot dahil tüm bilgiler verilmektedir.
Bir diğer önemli fark ise olimpiyat laboratuarında bulunması gereken araç-gereçlerin daha fazla oluşudur. Bu yüzden olimpiyat deneylerinin setleri önceden hazırlanmalıdır.
Fizik Olimpiyatlarında deneysel çalışma üç devreye ayrılabilir.
ii-Mayıs Devresi
“Deney raporu nasıl yazılır?”,
“Pratik metotlar nasıl kullanılır?”,
“Ölçüm aletleri nasıl kullanılır?” gibi konular üzerinde durulur. Deneyler iki haftada bir yapılmalıdır.
iii-Aralık Devresi
Okulların açıldığı tarihten itibaren sınava belli bir vakit kalana kadar iki haftada bir deney yapmaya devam edilmelidir. Sınava yakın bir zamanda Ulusal Olimpiyat denemelerinin birine ya da birkaçına deneysel kısım eklenmelidir.
iv-Takım Seçme ve Uluslararası Olimpiyat Devresi
Aralık sınavından Milli takım seçmesine belli bir zaman kalana kadar iki haftada bir deney yapılmalıdır. Takım seçmeden sonra Uluslararası Fizik Olimpiyatları’nda çıkmış deneyler yapılabilir.
Deneysel sınav, alınacak madalyanın rengini belirlemede önemli bir faktördür. Türkiye takımı genel olarak teorik sınavda çok başarılı olmasına rağmen yeterli bir deneysel çalışmanın yapılmamasından dolayı elde edilen sonuç belirli bir düzeyin üzerine çıkamamaktadır. Bu yüzden deneysel çalışmaya önem verilmelidir.
Popularity: 30% [?]